BesteBloggers

  • Tijdlijn
  • Joepsatijn heeft een artikel gedeeld in Sportblogs
    3 maanden geleden

    De cult van cosmos

    de cult van cosmos

    De glorietijden van de New York Cosmos zouden herleven op de campus van Hofstra University, maar het lijkt niet te lukken. New York kijkt naar New York City FC en de New York Red Bulls, terwijl de Cosmos gevangen zit op ‘niveau twee’. De club van de toekomst is een herinnering geworden.








    1.

    Het klonk allemaal zo opwindend toen de grote Pelé op 1 augustus 2010 bekendmaakte dat de roemruchte supersterrenclub New York Cosmos, waar hij van 1975 tot 1977 de glorieuze nadagen van zijn loopbaan beleefde, was gereïncarneerd. Hij, Pelé, had als honorary president de eervolle taak zijn oude liefde wakker te kussen na vijfentwintig jaar comateus bestaan.

    Clubnaam en embleem waren hetzelfde en in zekere zin ook het stadion: de ploeg zou gaan spelen in het kleine James M. Shuart Stadium op de campus van Hofstra University in Hempstead, Long Island. Best een eind buiten de City, maar niettemin historische grond, want hier begon in 1972 de opmars van the original Cosmos, voor drie- of vierduizend fans.

    Pelé kwam in 1975. De buitenaards dure Braziliaanse ster maakte vrijwel eigenhandig een verhuizing naar het enorme Giants Stadium noodzakelijk, waar de Cosmos titels vierde en een futuristisch wereldfenomeen werd, een multinationale club waarin Europese fans de toekomst van het voetbal weerspiegeld zagen. Het waren andere tijden: de woorden modern football riepen in de tijd van ruimtereizen en de eerste computers geen vijandigheid maar enthousiasme op.


    Het goud blonk en Pelé huilde onbedaarlijk toen hij in oktober 1977 afscheid nam

    Het goud blonk en Pelé huilde onbedaarlijk toen hij in oktober 1977 afscheid nam, na drie schitterende jaren, waarin de woorden waarmee ze hem eind 1974 bij zijn geliefde Santos hadden weggelokt bewaarheid werden: “‘Bij Real Madrid of Juventus kun je een kampioenschap winnen,’ hadden ze gezegd, ‘maar bij de Cosmos een heel land.’”

    Zo was het ook gegaan. En die tijden zouden nu herleven. Welkom terug, New York Cosmos, de beroemdste club die Amerika ooit kende.


    2.

    De Cosmos was al rock & roll bij de geboorte. De club was het geesteskind van de in Turkije geboren gebroeders Ahmet en Nesuti Ertegun, die in 1947 het jazz- en rhythm & blueslabel Atlantic Records hadden opgericht. Hun label werd in 1967 overgenomen door Warner Brothers van de entertainmentmagnaat Steve Ross. Toen Nesuhi Ertegun uit het bedrijf wilde stappen, smeekte Ross hem om te blijven. Dan mocht hij zelf kiezen wat hij wilde doen. Goed, zei Nesuhi, dan wil ik een voetbalclub. Dat was sowieso lucratief, want soccer was de grootste sport ter wereld, die ook in de VS de toekomst had. Ross stemde toe. De soccer franchise van de Erteguns ging Cosmos heten: een afkorting van Cosmopolitans.

    Probleem: het Amerikaanse publiek vond soccer een raar, saai spelletje voor latino’s, Europeanen, communisten en homo’s. Drie kwartier aan één stuk je aandacht erbij houden. Weinig onderbrekingen. Soms maar één doelpunt. Kortom: weird.


    De media negeerden de Cosmos, behalve toen de flamboyante doelman Shep Messing in december 1974 een naaktreportage deed voor het blad VIVA. De club was er niet blij mee, maar Messing stelde vast dat hij met zijn zwaarbehaarde piemel meer aandacht voor de Cosmos gegenereerd had dan in alle tot dan toe gespeelde voetbalwedstrijden samen.

    De club was intussen verhuisd van Hofstra University naar Downey Stadium in het grimmige Randall’s Island, waar het sportief zo belabberd ging dat vicevoorzitter Raphael De La Sierra met de vuist op tafel sloeg. Er moesten grote, internationale sterren komen. Aan geld geen gebrek. Actie.

    “Waarom niet meteen Pelé?” vroeg general manager Clive Toye.

    “Wie is Pelé?” zei De La Sierra, die bij zijn aantreden als directeur ook al niet had geweten dat een soccerteam uit elf spelers bestond.


     

    vi-192077


    Ook het afscheid van Pelé was een groot spektakel.


    Pelé kwam en ging haast onbevattelijk veel geld verdienen: bijna vijftien keer zoveel als de twee ton aan dollars die de beroemdste honkballer van het land opstreek. De hele wereldpers kwam naar de presentatie van de 34-jarige Braziliaan. Plotseling stond de New York Cosmos in alle wereldkranten, net als het feit dat Pelé gepresenteerd was in de prestigieuze New Yorkse 21 Club aan West 52nd Street in Manhattan, tweede thuis van film- en rocksterren en politici. Dat was nog eens wat anders dan een rokerige bestuurskamer met systeemplafond. Wat was dat voor club, daar in New York?

    In werkelijkheid speelde die glamourclub in een houten bouwval en moest de materiaalman elke dag een verse lading glasscherven en injectienaalden van het trainingsveld rapen. Toen tv-zender CBS aankondigde de debuutwedstrijd van Pelé, tegen Dallas Tornado, te willen uitzenden, zat er maar één ding op: de kale akker die voor speelveld moest doorgaan groen verven om de suggestie van begroeiing te wekken. In de rust dacht Pelé dat hij in het vieze New York al na drie kwartier een schimmelinfectie had opgelopen. Het was verf.

    Maar in het nieuwe seizoen (1976) begon het te draaien, met het Yankee Stadium als nieuwe thuisbasis. Pelé scoorde regelmatig, maar was toch vooral de koning van de assist, met de excentrieke Italiaanse spits Giorgio Chinaglia als afmaker.

    Veel ploeggenoten hadden een hekel aan de narcist Chinaglia. De Italiaan was een hork die teamgenoten en clubmensen vernederde, maar als spits was hij een fenomeen. Daar veranderden het pakje sigaretten en de fles Chivas Regal die hij in de kleedkamer uit zijn locker toverde niets aan.


    Elke wedstrijd werd door de voltallige selectie uit de benen

    gedanst en in alcohol

    gesmoord

    In de play-offs om het kampioenschap ging het mis omdat de Tampa Bay Rowdies een effectieve manier hadden verzonnen om het duo Pelé/Chinaglia uit te schakelen: de club liet het Cosmos-duo op de wedstrijddag ophalen door een limousine met daarin voor ieder een fles whisky en een meisje van lichte zeden. Tijdens de wedstrijd waren Pelé en Chinaglia niet op hun best: 3-1 verlies.


     

    gettyimages-79652057


    Ook Kaiser Franz Beckenbauer kwam de gelederen van Cosmos versterken.


    De clubleiding eiste voor het seizoen 1977 meer discipline en organisatie in het elftal en haalde daartoe Franz Beckenbauer naar New York – en later Carlos Alberto. Voetbal was inmiddels mateloos populair in New York en de faam van de Cosmos reikte tot in Europa, waar de ploeg in 1976 en 1977 op exhibition tour ging. Het publiek vergaapte zich aan de multinationale sterrenploeg. Al die nationaliteiten bij elkaar, het werd in Europa haast als buitenaards ervaren.

    In het Giants Stadium vond de Cosmos in 1977 zijn draai en genoten gemiddeld ruim 40.000 mensen van de thuisduels. Het tv-succes viel nog wat tegen, maar dat zou nog wel komen. Elke wedstrijd werd door de voltallige Cosmos-selectie uit de benen gedanst en in alcohol gesmoord in de extravagante discoclub annex drugspaleis Studio 54, waar de ploeg een vaste tafel had en altijd een zwerm half blote vrouwen rond de Cosmos zoemde.

    Eigenaar Ross zorgde er ondertussen voor dat het ereterras tijdens thuiswedstrijden bevolkt werd door sterren. Mick Jagger, Andy Warhol, Neil Young, Bette Midler en zelfs minister Henry Kissinger hoorden tot de vaste gasten. Het droeg nog eens extra bij aan de Cosmos Mania die in 1977 door New York raasde.

    Na een stroeve start daverde het team op het kampioenschap van 1977 af. Tegen Fort Lauderdale zaten er 77.691 dolle Cosmos-fans in het Giants Stadium. De finale van de play-offs werd gewonnen, al dan niet dankzij de morele steun van de meereizende rocksterren en twee live seksshows aan boord van het vliegtuig. De Cosmos was kampioen van Amerika en dus van het universum.

    Het was de kroon op het werk van Pelé, die een punt achter zijn carrière zette, om als supporter te zien hoe de ploeg de titel in 1978 prolongeerde. Kon dit ooit nog kapot? Vast niet, want de club was van plan om voor het seizoen 1979 Johan Cruijff aan het elftal toe te voegen. De Nederlander speelde aan het eind van de jaargang 1978 drie demonstratiewedstrijden, maar zou uiteindelijk niet worden vastgelegd. “Cruijff is zo’n type dat graag de baas is,” zei Ahmet Ertegun, “en daarvan hebben we er al te veel.”

    Cruijff zou bij de Washington Diplomats belanden. Twee andere Nederlanders, Johan Neeskens en Wim Rijsbergen, kwamen wel naar New York. In 1980 waren de toeschouwersaantallen in de NASL hoger dan ooit, maar was de kentering al een feit. ABC had in 1979 de uitzendrechten verworven, maar toen de kijkcijfers tegenvielen, trok de zender de stekker uit de soccer-uitzendingen. Zonder televisieverslaggeving is een sport in de VS gedoemd te mislukken.

    De competitie kalfde af. Het publiek zocht ander vermaak. Steve Ross deed nog één ultieme poging het voetbal als Amerikaanse tv-sport te redden: hij wilde per se het WK van 1986 naar de VS halen. Het mislukte. Mexico kreeg het toernooi en voor de NASL doofde het licht. In 1984 was het afgelopen. Ook voor de Cosmos.


     

    gettyimages-107955739-2


     

    3.

    Amerikaanse voetbalsupporters verzamelen een uur of drie, vier voor de wedstrijd op het parkeerterrein buiten het stadion voor een massale barbecue. Zo was het in 1977 op de uitgestrekte lot voor het Giants Stadium en zo is het in 2015 nog steeds, op het parkeerplaatsje van het James M. Shuart Stadium, waar een paar duizend getrouwen naar de thuiswedstrijden van de Cosmos komen kijken.


    In vergelijking met de Red Bulls en NYCFC heerst bij de Cosmos een aangenaam rauw sfeertje

    De club speelt in de North American Soccer League. Inderdaad: NASL, maar met de roemruchte competitie van weleer heeft die niets van doen. Het is een bescheiden competitie, feitelijk de eerste divisie van het Amerikaanse voetbal, met één verschil: er is geen promotie naar en degradatie uit de florerende, maar besloten Major League Soccer (MLS).

    Tot de MLS moet je worden toegelaten. Het was de Cosmos’ grote ambitie bij de heroprichting, maar al snel begon zich af te tekenen wat op 12 juli 2012 officieel werd: een voorlopig ‘nee’ van de MLS, de historische reputatie van de Cosmos ten spijt. Reden: er zitten al twee New Yorkse franchises in de competitie, de New York Red Bulls en New York City FC (NYCFC).

    En het was zo mooi begonnen. Op 5 januari 2011 speelde de herboren Cosmos zijn eerste echte wedstrijd: de testimonial voor Paul Scholes, op Old Trafford tegen Manchester United, met Eric Cantona als director of soccer in de Cosmos dug-out. Er werden plannen gelanceerd voor een nieuw Cosmos Stadium van 25.000 zitplaatsen.

    Daarna kwamen de tegenslagen. Het stadion is nog altijd een luchtkasteel. De clubeigenaren gaven er de brui aan. Honorary president Pelé verdween geruisloos van het toneel. In 2012 overleed (hoe symbolisch) Giorgio Chinaglia, die op zijn eigen onnavolgbare wijze de internationale ambassadeur uit had gehangen. Pelé en Chinaglia, het gouden duo; ze waren aan boord, maar nu ineens weg.

    De magie van de naam New York Cosmos bleek nog één keer, toen de Madrileen Raúl tot ieders verrassing niet voor de MLS koos, maar voor de Cosmos in de luwte van de NASL. Zou hij de nieuwe Pelé worden? Die was toch ook op een moeilijk moment gekomen?

    Raúl heeft inmiddels laten weten dat hij er eind 2015 een punt achter zet. De Cosmos zit muurvast in de NASL, wat wel een positief bijeffect heeft: in vergelijking met de Red Bulls en NYCFC heerst bij de Cosmos een aangenaam rauw sfeertje.

    Hoe ironisch: de Cosmos-aanhang van nu laat zich graag voorstaan op de historie van de club. De rock & roll soccer club van de toekomst, lijkt voor de tweede keer een herinnering te worden.



     

    Meer van Joepsatijn:

    in de ban van leonard cohen

    traumars te lijf mamio 5 reportsge

    Wat voor reactie wilt u achterlaten?

    Reageer

Beste Bloggers

Registeer vandaag nog en begin gelijk
met het promoten van uw eigen persoonlijke blog.